Sansure Hayır
May
28
HakanHakan
Darbe olsa ve meclis feshedilse “ÅŸimdi ne olacak?” sorusu bu kadar yakıcı olmazdı belki de. Ama feshedilen çarşı olunca, belirsizlik egemen oluyor ister istemez. Çarşı’dan sonra BeÅŸiktaÅŸ ne olacak? Tribünler ne olacak? Hatta diÄŸer taraftar grupları bile aynı sorunun muhatabı kanımca. Çeyrek asırlık bir oluÅŸumdan söz ediyoruz sonuçta. Futboldan ve futbol içi politikadan anladığımı söyleyemesem de, söz konusu yılların emeÄŸiyle yaratılmış bir kültür, buna paralel oluÅŸan bir yaÅŸam biçimi, futbolun sadece futbol olmadığının en güzel örneklerinden biri olunca söyleyecek bir çift sözü oluyor insanın.
Burada öncelikle üzerinde düşünülmesi gereken ÅŸey, feshedilme olayı. Bir taraftar grubunun kendini feshetmesi herhangi bir derneÄŸin veya platformun feshedilmesine benzemez. Sonuçta o taraftar grubu, bir grup kiÅŸinin toplanıp kurumsallaÅŸtırdığı ve sonrasında örgütlenerek büyüdüğü bir oluÅŸum deÄŸil. OrtaklaÅŸa emekle günden güne yaratılan ve zaman içinde yeniden üretilen bir kültürdür taraftar grubu. OluÅŸum süreci yapay ve dayatılan bir süreç deÄŸildir. Bu yüzden feshinin de bu derece yapay olması pek bir yere oturmuyor bu mantık çerçevesi içinde. Yani eÄŸer Çarşı belli bir yaÅŸam biçimi yarattıysa, “çarşı’yı feshediyoruz” demekle bu kültürü yok edemezsiniz. Çarşı’nın eÄŸer gerçek anlamda sonu geldiyse, bu Alen’in aldığı kararla deÄŸil Çarşı’nın sönümlenmesiyle olmalıydı. Demek ki iÅŸin içinde benim bahsedecek kapasitede olmadığım futbol içi politika var. (Yanlış anlamaya mahal vermemek için politikadan kastımın ideolojik anlamda olmadığını belirteyim.) Ama politik sebepler bir yana, bu fesih kararından Çarşı’nın sönümlenmesine dair de kimi ipuçları elde ediyoruz diyebilirim.
Yazının baÅŸlığı bu noktada anlam kazanıyor. Ve Türkçe’nin bana saÄŸladığı olanaklar doÄŸrultusunda “pazar” kelimesini çift anlamlı kullanabiliyorum. Çarşı’nın pazara dönüşmesinin ilk akla gelen anlamı; Çarşı’nın markalaÅŸması ve metalaÅŸması oluyor şüphesiz. Medyanın aÄŸzına sakız, boÅŸ spor yazarlarının yazısız kaldıklarında deÄŸinecekleri bir konuydu Çarşı. Yeraltı kültürüyle temellenmiÅŸ diyebileceÄŸimiz bir yapıya sahipken, popüler kültürü besleyen bir kurum haline getirilmiÅŸti. Buna sebep olan ÅŸey de sanırım “pazar”ın ikinci anlamına denk düşüyor. Bir popüler kültür odağı olarak Çarşı, tüketim anlayışının kurbanı oldu; Çarşı’nın marka deÄŸerinden etkilenen BeÅŸiktaÅŸlıların uÄŸrağı haline geldi. Ve önceden söylediÄŸim gibi, Çarşı kemik bir anlayış üzerinden kitleselleÅŸen bir kurum olamadı (daha doÄŸrusu bu özelliÄŸini koruyamadı), temel felsefesi olan isyankarlığı, BeÅŸiktaÅŸ’a gözü kara sevdalanmayı vs. Çarşı sempatizanlarına benimsetemedi. Hatta, bu gayrıresmi Çarşılıların Çarşı kültürünü deÄŸiÅŸtirip ÅŸekillendirmesine izin verildi. Bir yanda GündoÄŸdu marşının BeÅŸiktaÅŸ versiyonunu söyleyenleri görüyorduk, diÄŸer yanda “Hz. Muhammed S.A.V.” ibaresi içeren pankartlar, hem anarÅŸizm sembollü bayraklar vardı hem Türk bayrakları, “Mustafa Kemal hariç herkese karşı” pankartını bile gördü kapalı tribün. Tek ve güçlü sesli Çarşı, her sesin birbirine karıştığı bir perÅŸembe pazarına dönüştü. Bu nedenle, Çarşı “büyümek”ten ziyade, “ÅŸiÅŸti.” Ve bu pompalamayı da bir yere kadar kaldırabilecekti, demek ki bugüne kadarmış.
Bundan sonra ne olacak sorusunu hala yanıtlayabilmiÅŸ deÄŸilim, ama umudum yaratıcı tezahürat ve pankartlarıyla (küfürleri bile ayrı bir yaratıcıydı Çarşı’nın) taraftarlığa baÅŸka bir boyut getirebilen, bir takımın nasıl sevilebileceÄŸini cümle aleme öğreten Çarşı ruhunun bu fesih kararıyla yok olmayacağı yönünde. Evet belki ÅŸu an kapalının üstünde kara bulutlar var, ama biliyoruz ki yaÄŸmurlu bir günde aşık olmuÅŸtu Çarşılılar BeÅŸiktaÅŸ’a, kara bulutlar korkutmaz onları.
Comments
One Response to “Çarşı Pazara Dönüşünce”
Bir Yorum Yazýn
Bu iÅŸi Çarşı’nın yeniden doÄŸuÅŸu olarak da görebiliriz. Zaten uzun süredir birçok yerden “artık eski Çarşı kalmadı” lafları duyuluyordu. Yazıda anlattığın gibi 2 anlamda da bir pazara dönüşmüştü. Fakat yine dediÄŸin gibi onun bir ruh olması onun bu ÅŸekilde yok olmasını engelliyor.
Bu süreci bir ağırlıkları atma süreci olarak nitelemek lazım. Çarşı bu süreçte “Pazar” olmaktan kurtulacak ve yeniden ÇArşı olacak.
Biraz temenni gibi oldu gerçi fakat neyse :)